{"id":749,"date":"2022-06-12T18:37:26","date_gmt":"2022-06-12T16:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ficedula.pl\/?page_id=749"},"modified":"2022-10-23T22:48:32","modified_gmt":"2022-10-23T20:48:32","slug":"przyroda-beskidow-przystanek-1","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/przyroda-beskidow-przystanek-1\/","title":{"rendered":"Przyroda Beskid\u00f3w – Przystanek 1: Beskidy"},"content":{"rendered":"\n

Witamy na \u015bcie\u017cce edukacyjnej Przyroda Beskid\u00f3w, po\u015bwi\u0119conej beskidzkiej przyrodzie. Na pocz\u0105tek scharakteryzujemy Beskidy, ich budow\u0119 i czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na kszta\u0142towanie si\u0119 g\u00f3rskiej przyrody. Ca\u0142o\u015b\u0107 pasm g\u00f3rskich tworz\u0105cych Beskidy rozci\u0105ga si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci 600 km, na terenie czterech pa\u0144stw (Czech, S\u0142owacji, Ukrainy i oczywi\u015bcie Polski), a ich przeci\u0119tna szeroko\u015b\u0107 wynosi oko\u0142o 50 km. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mozaika beskidzkich siedlisk – \u0142\u0105ki, wielogatunkowe lasy li\u015bciaste i mieszane, bory iglaste (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Beskidy to grupa pasm g\u00f3rskich zewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci \u0142a\u0144cucha Karpat. S\u0105 najm\u0142odszymi g\u00f3rami w Polsce. Zosta\u0142y ukszta\u0142towane 20 milion\u00f3w lat temu, pod koniec alpejskich ruch\u00f3w g\u00f3rotw\u00f3rczych. Beskidy s\u0105 zbudowane ze ska\u0142 osadowych oraz fliszu karpackiego, czyli kompleksu ska\u0142 sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z piaskowc\u00f3w, \u0142upk\u00f3w, zlepie\u0144c\u00f3w, i\u0142\u00f3w oraz margli. Wspomniany flisz karpacki jest pami\u0105tk\u0105 po prehistorycznym oceanie, kt\u00f3rego wody zalewa\u0142y miliony lat temu wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Polski. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Flisz karpacki (fot. Zuzanna Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kluczowymi czynnikami, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 warto\u015b\u0107 przyrodnicz\u0105 Beskid\u00f3w s\u0105 du\u017ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 siedlisk przyrodniczych oraz ograniczona dost\u0119pno\u015b\u0107 terenu, charakterystyczne dla obszar\u00f3w g\u00f3rskich. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 siedlisk przyrodniczych wynika ze zmieniaj\u0105cych si\u0119 wraz z wysoko\u015bci\u0105 n.p.m. warunk\u00f3w klimatycznych oraz zr\u00f3\u017cnicowanego ukszta\u0142towania terenu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca na Babiej G\u00f3rze, nazywanej “Kr\u00f3low\u0105 Beskid\u00f3w” (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Najwy\u017cszym szczytem ca\u0142o\u015bci Beskid\u00f3w jest Babia G\u00f3ra (1725 metr\u00f3w n.p.m.), na kt\u00f3rej wyr\u00f3\u017cniono a\u017c pi\u0119\u0107 pi\u0119ter ro\u015blinno\u015bci. Szerzej opisujemy je na kolejnym przystanku. Ka\u017cde z pi\u0119ter cechuje odmienny, specyficzny uk\u0142ad ro\u015blinno\u015bci. Niedost\u0119pno\u015b\u0107 terenu zwi\u0105zana jest r\u00f3wnie\u017c z ekspozycj\u0105 stok\u00f3w g\u00f3rskich, ich nachyleniem oraz g\u0119st\u0105 sieci\u0105 rzek, przecinaj\u0105cych poszczeg\u00f3lne pasma.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wadowice le\u017c\u0105 u wr\u00f3t Beskidu Ma\u0142ego (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Polska cz\u0119\u015b\u0107 Beskid\u00f3w rozci\u0105ga si\u0119 na terenie trzech wojew\u00f3dztw: \u015bl\u0105skiego, ma\u0142opolskiego i podkarpackiego. Pasma g\u00f3rskie tworz\u0105ce Beskidy to Beskid \u015al\u0105ski, Beskid \u017bywiecki, Beskid Ma\u0142y, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Gorce, Beskid S\u0105decki, Beskid Niski i Bieszczady. Rozleg\u0142e po\u0142o\u017cenie Beskid\u00f3w oraz r\u00f3\u017cnorodne gospodarowanie terenem przez ludzi, w tym wp\u0142yw kultury wo\u0142oskiej, r\u00f3wnie\u017c odcisn\u0119\u0142y swoje pi\u0119tro na przyrodzie. <\/p>\n\n\n\n

W ca\u0142ych polskich Beskidach mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 wyst\u0119powania \u0142\u0105cznie kilkunastu tysi\u0119cy gatunk\u00f3w ro\u015blin i zwierz\u0105t!<\/p>\n\n\n\n

_<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Inicjatywa “Poznajemy przyrod\u0119 Beskid\u00f3w” finansowana ze \u015brodk\u00f3w otrzymanych od Narodowego Instytutu Wolno\u015bci – Centrum Rozwoju Spo\u0142ecze\u0144stwa Obywatelskiego w ramach Rz\u0105dowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 za po\u015brednictwem Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia \u201ePro Carpathia\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Witamy na \u015bcie\u017cce edukacyjnej Przyroda Beskid\u00f3w, po\u015bwi\u0119conej beskidzkiej przyrodzie. Na pocz\u0105tek scharakteryzujemy Beskidy, ich budow\u0119 i czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na kszta\u0142towanie si\u0119 g\u00f3rskiej przyrody. Ca\u0142o\u015b\u0107 pasm g\u00f3rskich tworz\u0105cych Beskidy rozci\u0105ga si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci 600 km, na terenie czterech pa\u0144stw (Czech, S\u0142owacji, Ukrainy i oczywi\u015bcie Polski), a ich przeci\u0119tna szeroko\u015b\u0107 wynosi oko\u0142o 50 km. Beskidy to grupa … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201ePrzyroda Beskid\u00f3w – Przystanek 1: Beskidy\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-749","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=749"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1298,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/749\/revisions\/1298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}