{"id":751,"date":"2022-06-12T18:37:46","date_gmt":"2022-06-12T16:37:46","guid":{"rendered":"https:\/\/ficedula.pl\/?page_id=751"},"modified":"2022-10-23T13:38:55","modified_gmt":"2022-10-23T11:38:55","slug":"przyroda-beskidow-przystanek-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/przyroda-beskidow-przystanek-2\/","title":{"rendered":"Przyroda Beskid\u00f3w &#8211; Przystanek 2: Lasy Beskid\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w w Polsce porastaj\u0105 bory sosnowe, Beskidy s\u0105 krain\u0105 buka, jod\u0142y i \u015bwierka. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz ze wzrostem wysoko\u015bci nad poziomem morza, klimat staje si\u0119 coraz surowszy, okres wegetacyjny coraz kr\u00f3tszy, gleby coraz ubo\u017csze. Wymienione wy\u017cej czynniki powoduj\u0105, \u017ce wspinaj\u0105c si\u0119 coraz wy\u017cej, szata ro\u015blinna ubo\u017ceje. G\u0119ste wielogatunkowe lasy li\u015bciaste powoli ubo\u017cej\u0105 i stopniowo przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w jednogatunkowe, skar\u0142owacia\u0142e \u015bwierczyny, kt\u00f3re rosn\u0105 tu\u017c przy g\u00f3rnej granicy lasu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pi\u0119tro pog\u00f3rza<\/strong> (do wysoko\u015bci oko\u0142o 600-700 metr\u00f3w n.p.m.) stanowi\u0105 \u017cyzne, wielogatunkowe lasy li\u015bciaste, w kt\u00f3rych dominuj\u0105 gatunki takie jak d\u0105b, buk, jod\u0142a. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 \u017cyzno\u015b\u0107 gleb, wi\u0119kszo\u015b\u0107 obszar\u00f3w w pi\u0119trze pog\u00f3rza zosta\u0142a przekszta\u0142cona na tereny uprawne. Lasy tworz\u0105 tutaj niewielkie, izolowane kompleksy. Las pog\u00f3rza porasta m.in. stoki na Dzwonku.  Granice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi pi\u0119trami s\u0105 bardzo umowne i r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od panuj\u0105cych lokalnie warunk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pi\u0119tro regla dolnego<\/strong> (do ok. 1100-1200 m. n.p.m.) to kraina buczyn. G\u0142\u00f3wnym gatunkiem tworz\u0105cym las jest buk, kt\u00f3remu towarzysz\u0105 jod\u0142y, jawory, wi\u0105zy i \u015bwierki. Buczyny dzielimy na dwie g\u0142\u00f3wne grupy: <strong>\u017cyzne buczyny<\/strong>, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 bogat\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105 w runie le\u015bnym oraz <strong>buczyny kwa\u015bne<\/strong>, w kt\u00f3rych runo jest ubogie i tworz\u0105 je g\u0142\u00f3wnie trawy i bor\u00f3wki. Dodatkowo, buki wzrastaj\u0105ce na \u017cyznych buczynach osi\u0105gaj\u0105 wy\u017csze wymiary ni\u017c buki rosn\u0105ce na mniej zasobnych siedliskach. Przyk\u0142ad karpackiej buczyny mo\u017cemy zobaczy\u0107 najbli\u017cej na Jaroszowickiej G\u00f3rze. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zyzna-buczyna-karpacka-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1149\" srcset=\"https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zyzna-buczyna-karpacka-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zyzna-buczyna-karpacka-300x200.jpg 300w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zyzna-buczyna-karpacka-768x512.jpg 768w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zyzna-buczyna-karpacka.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><figcaption>\u017byzna buczyna karpacka (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 jednak miejsca w Beskidach, w kt\u00f3rych w dolnym reglu buk ust\u0119puje miejsca jodle. Specyficzne warunki, kszta\u0142towane m.in. przez wy\u017csz\u0105 ilo\u015b\u0107 opad\u00f3w atmosferycznych, ni\u017c w pozosta\u0142ym obszarze Beskid\u00f3w sprzyjaj\u0105 wzrastaniu jode\u0142. Lokalnie, w lasach regla dolnego Beskidu S\u0105deckiego, Beskidu Niskiego i Bieszczad\u00f3w mo\u017cna spotka\u0107 lite p\u0142aty bor\u00f3w jod\u0142owych. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnie\u017c w reglu dolnym, na stromych stokach, z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 rumoszu skalnego, wyst\u0119puje jaworzyna. To specyficzne zbiorowiska le\u015bne, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym gatunkiem lasotw\u00f3rczym jest jawor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wspomnieli\u015bmy wcze\u015bniej, im wy\u017cej, tym klimat robi si\u0119 coraz surowszy, a gleby s\u0105 coraz p\u0142ytsze. Wraz ze wzrostem wysoko\u015bci, pot\u0119\u017cne buki kar\u0142owaciej\u0105 i ust\u0119puj\u0105 miejsca \u015bwierkom. \u015awierki, ze wzgl\u0119du na p\u0142ytki system korzeniowy, radz\u0105 sobie na glebach, na kt\u00f3rych inne gatunki ju\u017c nie mog\u0142yby wzrasta\u0107. <strong>Pi\u0119tro regla g\u00f3rnego<\/strong> (od ok. 1200 m. n.p.m.) porastaj\u0105 lite \u015bwierczyny, z niewielk\u0105 domieszk\u0105 jarz\u0119biny. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"680\" src=\"https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/swierczyna-1024x680.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1145\" srcset=\"https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/swierczyna-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/swierczyna-300x199.jpg 300w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/swierczyna-768x510.jpg 768w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/swierczyna.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><figcaption>G\u00f3rnoreglowa \u015bwierczyna (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Surowo\u015b\u0107 klimatu sprawia, \u017ce i dla \u015bwierka w pewnym momencie warunki s\u0105 ju\u017c zbyt trudne do wzrostu. Powy\u017cej g\u00f3rnej granicy lasu wyst\u0119puje <strong>pi\u0119tro kosodrzewiny <\/strong>(od ok. 1400-1500 m. n.p.m). Kosodrzewina, inaczej kos\u00f3wka lub sosna g\u00f3rska, jest krzewem dorastaj\u0105cym do 3 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Jest bardzo odporna na srogie warunki klimatyczne, a zimow\u0105 por\u0105 potrafi sp\u0119dzi\u0107 nawet kilka miesi\u0119cy przykryta warstw\u0105 \u015bniegu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwy\u017cej po\u0142o\u017conym pi\u0119trem ro\u015blinno\u015bci w Beskidach jest <strong>pi\u0119tro alpejskie<\/strong> (od ok. 1650 m. n.p.m.). Wyst\u0119puje ono jedynie na Babiej G\u00f3rze. Pi\u0119tro alpejskie nie porastaj\u0105 ju\u017c ro\u015bliny drzewiaste, lecz jedynie ro\u015blinno\u015b\u0107 \u0142\u0105kowa z\u0142o\u017cona g\u0142\u00f3wnie z sit\u00f3w i traw. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-text-color wp-block-paragraph\">_<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"125\" src=\"https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/logo_karpackie_inicjatywy_lokalne.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-892\" srcset=\"https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/logo_karpackie_inicjatywy_lokalne.jpg 1000w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/logo_karpackie_inicjatywy_lokalne-300x38.jpg 300w, https:\/\/ficedula.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/logo_karpackie_inicjatywy_lokalne-768x96.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:10px\">Inicjatywa &#8220;Poznajemy przyrod\u0119 Beskid\u00f3w&#8221; finansowana ze \u015brodk\u00f3w otrzymanych od Narodowego Instytutu Wolno\u015bci &#8211; Centrum Rozwoju Spo\u0142ecze\u0144stwa Obywatelskiego w ramach Rz\u0105dowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 za po\u015brednictwem Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia \u201ePro Carpathia\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w w Polsce porastaj\u0105 bory sosnowe, Beskidy s\u0105 krain\u0105 buka, jod\u0142y i \u015bwierka. Wraz ze wzrostem wysoko\u015bci nad poziomem morza, klimat staje si\u0119 coraz surowszy, okres wegetacyjny coraz kr\u00f3tszy, gleby coraz ubo\u017csze. Wymienione wy\u017cej czynniki powoduj\u0105, \u017ce wspinaj\u0105c si\u0119 coraz wy\u017cej, szata ro\u015blinna ubo\u017ceje. G\u0119ste wielogatunkowe lasy li\u015bciaste powoli ubo\u017cej\u0105 i stopniowo &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/przyroda-beskidow-przystanek-2\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201ePrzyroda Beskid\u00f3w &#8211; Przystanek 2: Lasy Beskid\u00f3w\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-751","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=751"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1286,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/751\/revisions\/1286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}