{"id":757,"date":"2022-06-12T18:40:49","date_gmt":"2022-06-12T16:40:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ficedula.pl\/?page_id=757"},"modified":"2022-10-24T00:02:57","modified_gmt":"2022-10-23T22:02:57","slug":"przyroda-beskidow-przystanek-3","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/przyroda-beskidow-przystanek-3\/","title":{"rendered":"Przyroda Beskid\u00f3w – Przystanek 3: Ssaki"},"content":{"rendered":"\n

W lasach Beskid\u00f3w mo\u017cemy spotka\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ssak\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w naszym kraju. Terytoria r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w przenikaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105: zaj\u0105c mo\u017ce szuka\u0107 po\u017cywienia na \u0142\u0105ce, na kt\u00f3rej pas\u0105 si\u0119 sarny czy jelenie, lisy mog\u0105 zajmowa\u0107 nory obok borsuk\u00f3w, a dziki zjadaj\u0105 nasiona dziuplastych buk\u00f3w, b\u0119d\u0105cych schronieniem popielic czy kun. Przyroda nie lubi pustki, wobec tego ka\u017cdy organizm, nawet ten najmniejszy, ma pewn\u0105 misj\u0119 do wype\u0142nienia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszym ssakiem wyst\u0119puj\u0105cym w Polsce jest \u017cubr. Na po\u0142udniu kraju \u017cubry zasiedlaj\u0105 bieszczadzkie pasma g\u00f3rskie, jednak czasem s\u0105 spotykane na pograniczu Bieszczad i Beskidu Niskiego. \u017bubry \u017cyj\u0105 stadnie, obecnie ich populacja z roku na rok ro\u015bnie, lecz nie zawsze tak by\u0142o. A\u017c trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce oko\u0142o 100 lat temu na ca\u0142ym \u015bwiecie osta\u0142o si\u0119 jedynie oko\u0142o 50 osobnik\u00f3w. W wyniku wojen, k\u0142usownictwa, braku po\u017cywienia i chor\u00f3b gatunek ten by\u0142 bliski wygini\u0119cia. Wsp\u00f3lne dzia\u0142ania naukowc\u00f3w, hodowc\u00f3w, le\u015bnik\u00f3w i przyrodnik\u00f3w doprowadzi\u0142y do odbudowy populacji \u017cubr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017bubr – najwi\u0119kszy l\u0105dowy ssak w Polsce (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W rozleg\u0142ych beskidzkich lasach mo\u017cna spotka\u0107 wszystkich rodzimych przedstawicieli parzystokopytnych. Najbli\u017cej nas, cz\u0119sto tu\u017c na skraju miast i wsi, obserwowa\u0107 mo\u017cemy sarny. Wn\u0119trza rozleg\u0142ych kompleks\u00f3w le\u015bnych zamieszkuj\u0105 jelenie (szerzej opisane w przystanku nr 5), a miejscami w Beskidach \u017cyj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u0142osie. <\/p>\n\n\n\n

Tam, gdzie lasy obfituj\u0105 w ssaki ro\u015blino\u017cerne, znajd\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c drapie\u017cniki. O wielkiej tr\u00f3jce: wilku, rysiu i nied\u017awiedziu, napisali\u015bmy wi\u0119cej na przystanku nr 4. Do grona \u015brednich drapie\u017cnik\u00f3w nale\u017c\u0105 m.in. lis i \u017cbik. Ten drugi, jest obok rysia, jednym z dw\u00f3ch dzikich kot\u00f3w, \u017cyj\u0105cych naturalnie w Polsce. Pokarmem zwierz\u0119cym i ro\u015blinnym \u017cywi\u0105 si\u0119 dziki, borsuki i kuny. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dla widocznego na zdj\u0119ciu lisa, gryzonie stanowi\u0105 istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pokarmu (fot. Jakub Wyka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Najliczniejsz\u0105 grup\u0119 ssak\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Beskidy stanowi\u0105 gryzonie. Beskidzkie potoki w du\u017cej cz\u0119\u015bci opanowa\u0142 b\u00f3br. Spogl\u0105daj\u0105c na dziuple, w pierwszej kolejno\u015bci na my\u015bl przychodzi nam wiewi\u00f3rka. Ale to nie jedyny gryzo\u0144 zamieszkuj\u0105cy wn\u0119trza drzew. Dziuple zamieszkuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pilchowate np. popielice i orzesznice. <\/p>\n\n\n\n

Mysi rok to okre\u015blenie nawi\u0105zuj\u0105ce do zauwa\u017calnego zwi\u0119kszenia liczebno\u015bci drobnych gryzoni, co powi\u0105zane jest z rokiem nasiennym. Ten wyj\u0105tkowy czas zdarza si\u0119 co 5-8 lat, gdy buki i d\u0119by obficie owocuj\u0105 i wydaj\u0105 wi\u0119cej nasion ni\u017c zwykle. Nasiona stanowi\u0105 po\u017cywienie m.in. dla myszy czy nornic, ale r\u00f3wnie\u017c dla dzik\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nasion zostanie zjedzona, a cz\u0119\u015b\u0107 pochowane w kryj\u00f3wkach i zapomniane – te dadz\u0105 nowe pokolenie lasu. Obfito\u015b\u0107 nasion oznacza wi\u0119cej gryzoni, a to oznacza wi\u0119cej po\u017cywienia dla drapie\u017cnik\u00f3w (m.in. lis\u00f3w, s\u00f3w, ptak\u00f3w szponiastych). Tak wi\u0119c, dostatek pokarmu sprzyja ka\u017cdemu!<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dzik (fot. Zenon Wojtas,\u00a0<\/em>Wilcze G\u00f3ry<\/a>)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nie spos\u00f3b w jednym przystanku opisa\u0107 wszystkie gatunki ssak\u00f3w wyst\u0119puj\u0105ce w Beskidach. Wspomnie\u0107 nale\u017cy o ryj\u00f3wkach – drapie\u017cnikach parali\u017cuj\u0105cych swoje ofiary (g\u0142\u00f3wnie bezkr\u0119gowce) jadem zawartym w \u015blinie. Liczn\u0105 grup\u0119 beskidzkich ssak\u00f3w stanowi\u0105 nietoperze, kt\u00f3re nie do\u015b\u0107, \u017ce nie wpl\u0105tuj\u0105 nam si\u0119 we w\u0142osy, to jeszcze pomagaj\u0105 nam \u017cywi\u0105c si\u0119 komarami. Obecno\u015b\u0107 ka\u017cdego organizmu – wilka, jelenia, ryj\u00f3wki czy nornicy, jest r\u00f3wnie wa\u017cna dla utrzymania r\u00f3wnowagi w ekosystemie. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Literatura uzupe\u0142niaj\u0105ca:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Atlass Ssak\u00f3w Polski (Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk)<\/a><\/p>\n\n\n\n

Makomaska-Juchiewicz M. (red.) 2010. Monitoring gatunk\u00f3w zwierz\u0105t. Przewodnik metodyczny. Cz\u0119\u015b\u0107 I. GIO\u015a, Warszawa.<\/a><\/p>\n\n\n\n

_<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Inicjatywa “Poznajemy przyrod\u0119 Beskid\u00f3w” finansowana ze \u015brodk\u00f3w otrzymanych od Narodowego Instytutu Wolno\u015bci – Centrum Rozwoju Spo\u0142ecze\u0144stwa Obywatelskiego w ramach Rz\u0105dowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 za po\u015brednictwem Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia \u201ePro Carpathia\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W lasach Beskid\u00f3w mo\u017cemy spotka\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ssak\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w naszym kraju. Terytoria r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w przenikaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105: zaj\u0105c mo\u017ce szuka\u0107 po\u017cywienia na \u0142\u0105ce, na kt\u00f3rej pas\u0105 si\u0119 sarny czy jelenie, lisy mog\u0105 zajmowa\u0107 nory obok borsuk\u00f3w, a dziki zjadaj\u0105 nasiona dziuplastych buk\u00f3w, b\u0119d\u0105cych schronieniem popielic czy kun. Przyroda nie lubi pustki, wobec tego ka\u017cdy … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201ePrzyroda Beskid\u00f3w – Przystanek 3: Ssaki\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-757","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=757"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1316,"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757\/revisions\/1316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ficedula.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}